اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَیْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ عَلى اَوْلادِ الْحُسَیْنِ عَلى اَصْحابِ الْحُسَیْنِ
هر ساله در روز عید قربان تبلیغات گسترده ای علیه پیرامون قربانی کردن گوسفندان در این روز صورت می گیرد،و جرایان های اتئیستی تنها در این روز از سال به یاد حقوق حیوانات و درختکاری بجای کشتار حیوانات می افتند،حال باید سوال کرد آیا این حقوق را برای میلیون ها قطعه حیوانی که روزانه در گاوداری ها و مرغداری های سراسر جهان کشتار می شوند،قائل هستند یا خیر؟حال در این مطلب قصد داریم که برسی کنیم که آیا حقوق حیوانات در اسلام محترم شمرده شده است یا نقض می شود؟
بخشی از احادیث را پیرامون حقوق حیوانات در اسلام مرور میکنیم:
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله ـ وقتى ماده شترى را دید که زانویش بسته شده و بارش همچنان بر پشت اوست ـ فرمود : صاحب او کجاست ؟ به او بگویید خودش را براى شکایت [این شتر در قیامت ]آماده کند .بحار الأنوار: 7/276/50.
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : خداوند ملایمت و مدارا کردن را دوست دارد و بر انجام آن کمک مى کند . پس ، هرگاه چارپایان لاغر را سوار شدید ، آنها را در منزلهایشان فرود آورید . اگر زمین خشک و بى گیاه بود با شتاب از آن بگذرید و اگر سرسبز و پر علف بود، آنها را در آن جا استراحت دهید .الکافی : 2/120/12 .
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : چارپایان سالم را سوار شوید و آنها را سالم نگه دارید و آنها را کرسى خطابه و صحبتهاى خود در کوچه ها و بازارها نکنید؛ زیرا بسا مرکوبى که از سوارش بهتر و بیشتر از او به یاد خداوند تبارک و تعالى باشد.کنز العمّال : 24957 .
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : به صورت حیوانات نزنید؛ زیرا آنها حمد و تسبیح خدا مى گویند.الکافی : 6/538/4 ، الخصال : 618/10 .
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : حیوان شش حقّ به گردن صاحب خود دارد : هر گاه از آن پیاده شد علفش دهد ، هرگاه از آبى گذشت آبش دهد ، به ناحقّ آن را نزند ، بیشتر از قدرتش آن را بار نکند ، بیشتر از توانش آن را راه نبرد و مدت زیادى روى آن درنگ نکند .فی المصدر : «یطیق»، والتصویب من مستدرک الوسائل .الجعفریّات : 85 ، مستدرک الوسائل : 8/258/9393 .
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : هر حیوانى ـ پرنده یا جز آن ـ که به ناحقّ کشته شود در روز قیامت از قاتل خود شکایت خواهد کرد .کنز العمّال : 39968
پیامبراعظم (صلى الله علیه وآله)، دوست نداشت که حتى گوش و دُمِ یک حیوان را ببرند یا آن را اخته کنند، چه رسد به کشتن حیوان! طبق حدیثى، رسول رحمت فرمود: لعنت خدا بر کسى که حیوان ها را مُثله نماید
قال (صلى الله علیه وآله): «لعن اللهُ مَن مثّل بالحیوان» (متقى هندى، همان، ج 9، ص 66، حدیث 24971 به نقل از: محمد محمدى رى شهرى، همان، ج 3، ص 1344، ح 4522) و نیز «قال (صلى الله علیه وآله): لعن اللهُ مَن یُمَثِّلُ بالْبَهائم» (متقى هندى، همان، ج 9، ص 67، حدیث 24985)
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : هرکس گنجشکى را بى سبب بکُشد، آن گنجشک در روز قیامت از او به درگاه خدا بنالد و بگوید : پروردگار من ! فلانى مرا نه براى استفاده که بى سبب کشت .کنز العمّال : 39971
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : زنى بدکاره سگى را دید که بر سر چاهى له له مى زند و کم مانده است از تشنگى بمیرد . او کفش خود را در آورد و آن را به روسرى خود بست و به وسیله آن از چاه آب کشید [و به آن حیوان داد] ؛ و به سبب این کار آمرزیده شد.کنز العمّال : 43116
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : لعنت خدا بر کسى که حیوانى را مُثْله کند .کنز العمّال : 24971
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : آیا درباره این بى زبانى که خداوند در اختیار تو گذاشته است، از خدا نمى ترسى؟! او از درد و رنجى که به وى مى رسانى نزد من شکایت کرد .کنز العمّال : 24982
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : اگر ستمى که به حیوانات مى کنید بر شما بخشیده شود، بسیارى از گناهان شما بخشوده شده است .کنز العمّال : 24973
روایت دیگرى نیز حاکى است که رسول خدا(صلى الله علیه وآله) از اذیت (کشتن) حیوان ها نهى فرمود، مگر آن که (حیوان حلال گوشت و) براى خوردن باشد. «نهى (صلى الله علیه وآله) عن تعذیب الحیوان الاّ لمأکله» (کمال الدین دُمِیْرِىْ، همان، ج 2، ص 363).
امام صادق علیه السلام : زنى به سبب آن که گربه اى را بسته بود تا از تشنگى مرد ، به عذاب گرفتار آمد .مکارم الأخلاق : 1/280/864 .
.أنس بن مالک (خادم آن جناب) مى گوید: رسول خدا (صلى الله علیه وآله) فرمودند: «مورچه را نکشید»!حرانى، ابى محمد حسن، تحف العقول عن آل الرسول، ترجمه محمد باقر کمره اى، تصحیح على اکبر غفارى، چاپ هفتم: تهران، انتشارات کتابچى، 1379.هم چنین در روایت معتبرى نقل شده است که: پیامبراعظم، نهى فرمود از این که آن چه را مورچه با دست و دهان حمل مى کند، بخورند
قال(صلى الله علیه وآله): « لا تقتلوا النمل»! در روایت دیگرى فرمود: «لا تقتلوا النملة!» (کمال الدین دُمِیْرِىْ، همان، ج 2، ص 369، 372، 347 و 397 و نیز ر.ک: مجلسى، همان، ج 64، ص 244 و 291).
کنز العمال : [رسول اللّه صلى الله علیه و آله ] از کشتن هر جاندارى نهى فرمود، مگر آن که آزار و آسیب برساند .کنز العمّال : 39981 .
در دوزخ، زنى را دیدم که گربه اش از هر طرف او را گاز مى گیرد، علتش این بود که آن زن در دنیا این حیوان را بسته بود، بدون آن که غذایى به او بدهد یا آزادش نماید تا خودش حیوانى را شکار کند.جوزیه، شمس الدین محمد، الطبّ النبوىّ، بیروت، دارالوفاق، [بى تا]
قال رسول الله (صلى الله علیه وآله)«...و رأیت فى النار صاحبة الهرّة تنهشها مقبلةً و مدبرةً، کانت أوثقها لم تکن تطعمها و لم ترسلها تأکل من حشاش الارض» (راوندى، نوادر، ص 28 به نقل از: علامه مجلسى، همان، ج 64، ص 268، ذیل ح 30 و ج 65، ص 65، ح 24 و محمد محمدى رى شهرى، همان، ج 3، ص 1346، ح 4533. و نیز ر. ک: کمال الدین دُمِیْرِىْ، همان، ج 2، ص 251)
.. دُمِیْرِىْ، شیخ کمال الدین، حیاة الحیوان الکبرى، لبنان بیروت، انتشارات دارالفکر، [بى تا]. طبق نوشته نسائى و احمد، یک نفر پزشک در محضر رسول خدا(صلى الله علیه وآله) از قورباغه و استفاده دارویى از آن سخن به میان آورد. آن حضرت (صلى الله علیه وآله) بى درنگ، آن پزشک را از کشتن قورباغه نهى فرمود. علامه مجلسى، همان، ج 65، ص 281، ح 29
هم چنین آن جناب، شکار کردن را دوست نداشت و مى فرمود: هر کسى به دنبال شکار رود از امور اخروى، غافل مى گردد. طبق روایت دیگرى، آن رسول مهربان (صلى الله علیه وآله) هرگز صید نکرد و به این کار نیز امر نفرمود
شعرانى، منح المنة فى التلبس بالسنة، ص 33 به نقل از: سید محمد عبدالحى کتانى، نظام الحکومة النبویة (المسمى التراتیب الأداریة)، تحقیق عبدالله خالدى، ج 2، ص 66
فردى مى خواست که حیوانش را بگیرد؛ چون حیوان با نشان دادن یک کاسه یا دامن صاحبش براى خوردن جو یا نمک، شرطى شده بود، صاحب حیوان با دست خالى و بدون جو یا نمک، چنان کرد و مچِ حیوان را گرفت. حضرت پیامبراعظم(صلى الله علیه وآله)که این صحنه را تماشا مى کرد، ناراحت شد و فرمود: «چرا به این حیوان دروغ گفتى؟! نباید او را فریب مى دادى!»
«ان الله کتب علیکم الاحسان فى کل شىء؛ فاذا قتلتم، فأحسنوا القتلة؛ و اذا ذبحتم، فأحسنوا الذبحة ولیحدّ أحدکم شفرته و لیرح ذبیحته(علامه مجلسى، همان، ج 65، ص 315. «و فى روایة اخرى نهى النبى صلى الله علیه و آله عن ذبح الحیوان الا لأکله» (همان، ج 64، ص 8).
موسى بن جعفر به نقل از پدران بزرگوارش(علیهم السلام) مى فرماید که رسول خدا(صلى الله علیه وآله)از کنار گروهى عبور کرد. آن گروه، مرغ زنده اى را در یک جاى بلندى بسته بودند و با تیر و کمانْ به آن تیر اندازى مى کردند! آن رسول رحمت (صلى الله علیه وآله) تا این صحنه را مشاهده کرد، فرمود: اینان، کیانند؟! خدا لعنتشان کند
«موسى بن جعفرعن آبائه(علیهم السلام) قال: مرّ رسول الله(صلى الله علیه وآله) على قوم نصبوا دجاجةً حیةً و هم یرمونها بالنبل؛ فقال: من هؤلاء (؟!) لعنهم الله!» (نوادر راوندى، ص 43 به نقل از: علامه مجلسى، همان، ج 64، ص 268، ح 30)
رسول خدا(ص): یوان ها را زیاد ندوشند و براى بچه هاى آن ها چیزى باقى بگذارند، پالان را در جاى خود قرار دهند، دهنه تیز به دهان حیوان نزنند، زیاد آن ها را بار نکنند و جاى مرکب و زیر پاى حیوان ها تر نباشد
. سید محمد عبدالحى کتانى، نظام الحکومة النبویة، ج 2، ص 155 به نقل از: خاتم النبیین، ص 483.
یکى از یاران پیامبراعظم(صلى الله علیه وآله) مى گوید: یک شتر شیر ده را به رسول خدا هدیه کردند. ایشان، مرا امر فرمود تا آن را بدوشم. من نیز آن را دوشیدم؛ البته براى دوشیدن آن، بسیار تلاش کردم و سخت آن را دوشیدم، به گونه اى که وقتى آن جناب زیاده روى مرا در دوشیدن دید، فرمود: این گونه ندوش! براى بچه او نیز سهمى بگذار
«أهدیت الى النبى(صلى الله علیه وآله) لقحة فأمرنى أن أحلبها فحلبتها فجهدت حلبها؛ فقال(صلى الله علیه وآله): « لا تفعل! دع داعى اللبن» (کمال الدین دُمِیْرِى، همان، ج 2، ص 318). «أن رجلا حلب عند النبى(صلى الله علیه وآله) ناقةً، فقال النبىُّ صلى الله علیه و آله ـ: دع داعى اللبن» (معانى الاخبار، ص 284 به نقل از: علامه مجلسى، همان، ج 64، ص 149، ح 1و ابن اثیر، اسدالغابه، ج 3، ص 39)
. رسول خدا (صلى الله علیه وآله) از جایى مى گذشت، شترى را دید که بر در منزل، دستش بسته شده است، بدون آن که آب و علفى، جلو آن گذاشته باشند! آن پیغمبر رحمت فرمود:
أینَ صاحِبُ هذِهِ الراحِلَة؟ ألا تَتَّقِى اللهَ فِیها؟؛ صاحب این حیوان کجاست؟ آیااز عذاب الهى نمى ترسى به خاطر این رفتارى که با این حیوان کرده اى؟! یا آب و علف او را تدارک ببین و برایش مهیا کن، و یا آن را آزاد گردان تا خودش چیزى براى خوردنش بیابد
قال (صلى الله علیه وآله): أین صاحب هذه الراحلة؟ ألا تتقى اللهَ فیها؟ اما أن تعلِفَها و اما أن ترسلَها؛ حتى تبتغى لنفسها» (متقى هندى، همان، ج 9، ص 67، حدیث 24983)
ابن عباس مى گوید: رسول رحمت (صلى الله علیه وآله) از به جنگ انداختن حیوان ها و پرندگان نهى فرمود، همان طور که رسم مردم است که قوچ و خروس و غیره را به جان هم مى اندازند
نهى رسول الله(صلى الله علیه وآله) عن تحریش البهائم الا الکلاب؛ اى الکلب على الصید» (شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 5 به نقل از: علامه مجلسى، همان، ج 64، ص 227، ح 17؛ محمد محمدى رى شهرى، همان، ج 3، ص 1348، ح 4540 و متقى هندى، همان، ج 9، ص 66، حدیث 24974).
خداى تعالى لعن نموده کسى را که حیوان ها را به جان هم مى اندازد تا باهم بـجنگند
قال (صلى الله علیه وآله): «ان الله تعالى لعن من یحرش بین البهائم» (کمال الدین دُمِیْرِى، همان، ج 2، ص 371).
در فقه اسلام،ادرار کردن در لانه حیوانات و آب راکد و جاری مکروه دانسته شده،زیرا مایه آزار بعضی موجودات است.در روایت ه از بول در لانه حیوانات نهی شده است.پیامبر ادرار کردن در آب جاری را جز هنگام ضرورت نهی کرد و فرمود در آب آب زیانی هستند و نیز آ حضرت از ادرار در آب راکد نهی کرد.
جواهر الکلام جلد 2 ص 67 و 68
رسول خدا مردی را دید که پایش را روی سینه گوسفندی گذاشت و مشغول تیز کردن کادر خود است گوسفند به او خیره شده است،فرمود نمی تواستی قبلا کاردت را تیز کنی می خواستی جان حیوان را دوبار بستانی؟
(میزان الحکمه ج3 ص 985)
امیر مومنان می فرمایند پیامبر وضو می گرفت و گربه ای نزد او آمد پیامبر دانست که آن حیوان تشنه است،پیابر ضرف آب را به سوی حیوان برد و آن حیوان آب نوشید و سپس وضو گرفت.(بخارالنوار ج 16 ص 293)
امام صادق فرمود هرچیزی حرمتی دارد حرمت چهارپایان در صورت آنهاست.امام صادق فرمود صاحیب حیوان باید برای نشانه گذاری بر چهره حیوان داغ نهد ولی نشانگذاری بر چهره آنها راست
(الکافی ج 6 ص و 538 539)
نگهداری گوسفند در خانه، هفتاد در بینوایی را می بندد. می فرمود: «آب بینی گوسفندان را از صورت شان پاک کنید. آغل آن ها را پاکیزه نمایید.»
اغل و یا طویله حیوان باید آنقدر تمیز باشد که بتوان در آن نماز خواند!
(منابع اضافه خواهد شد)
دانلود سخنان استاد رحیم پور ازغندی در باره حقوق حیوانات در اسلام
سخنرانی نیم نگاهی به منشور حقوق حیوانات استاد پورازغندی ۱۳۹۵
سخنی با خوانندگان تارنما:
جای سگ هاسکی در مناطق سرد زمین است،جای سگ هاسکی در تهران با ۳۰ درجه دمای معمول نیست،یکی از دوستان تصاویری از یک سگ هاسکی در صفحه اش گذاشته بود که سگ بی نوا چنان به یک تکه یخ تکیه داده بود که آذم ناراحت می شد،با خرید این سگ افراد طمعکار را وادا نکنید که این حیوان را از زیستگاه واقعی اش به یک جهنم که در آن زجر می کشد تبعید کنند،در باره صدها نوع جاندار دیگر نیز این مساله صدق می کند و منجر می شود افراد طمعکار این حیوانات را از زیستگاه اصلی شان به درون خانه های شما که برای حیوان حکم زندان را دارد تبعید کنند.

----
برای عضویت در کانال تلگرام ما کلیک کنید
پی نوشت:
بخش اعظمی از احادیث این مطلب از این مطلب پربار سایت وزین راسخون برداشت شده است که از زحمات این سایت در عرصه فرهنگی و مذهبی نهایت تشکر را داریم.
بخش دیگری از این احادیث از طرف آقای علی جعفری ارسال شده است که از ایشان نیز نهایت تشکر را داریم.